Bij aikido duw je niet terug. Je stapt opzij, beweegt mee met de aanval en gebruikt de kracht van je aanvaller om hem uit evenwicht te brengen. Daarna volgt een worp of een klem op pols of arm. De Japanse krijgskunst werd in de twintigste eeuw ontwikkeld door Morihei Ueshiba en draait om houding, timing en ontspannen blijven. Spierkracht speelt een kleinere rol.
Voor wie is aikido?
In de meeste stijlen zijn er geen wedstrijden. Je oefent samen en wisselt voortdurend van rol: de ene keer val je aan, de andere keer verdedig je. Dat trekt mensen die techniek en samenwerking zoeken, van tieners tot mensen die pas op latere leeftijd beginnen. Vertel je leraar wat je lichaam wel en niet aankan. Hij past de oefeningen aan.
Een groot deel van elke les gaat over vallen en weer rechtkomen. Dat heet ukemi. Je begint laag bij de grond en bouwt het op. In het begin is het wennen, na een tijd hoort het er gewoon bij.
Naar je eerste les
Trek een joggingbroek aan en een T-shirt met lange mouwen, zonder ritsen of knopen. Neem slippers mee voor naast de mat en water voor na de les. Bescherming zoals bij kickboksen is meestal niet nodig, want je stoot niet om te raken.
Let op de omgangsvormen. In een dojo groet je bij het binnenkomen, voor je de mat op stapt en bij het begin en einde van elke oefening. Hoe dat precies gaat, verschilt per dojo. Kijk de eerste keren rustig rond en vraag gerust wat de bedoeling is. Niemand verwacht dat je het meteen weet.
Wat je koopt als je blijft
- Keikogi. Een wit pak met jas en broek, vergelijkbaar met een judopak. Er wordt aan je pols en kraag gegrepen, dus kies een stevige stof met een dikke kraag. Een dun karatepak is minder geschikt. Aikidopakken verkopen we nog niet; ze komen eraan. Je dojo weet waar je terechtkan.
- Band. Je start met wit. Sommige dojo’s werken met gekleurde banden, andere houden wit aan tot de zwarte band.
- Een shirt onder je jas. Veel vrouwen, en ook mannen, dragen een strak shirt onder de jas. Een compressieshirt blijft liggen als je rolt en valt.
- Een ruime sportzak. Zo’n pak neemt plaats in. Een sportzak met een apart vak voor natte kledij is handig.
Pasvorm van je pak
De mouwen komen ongeveer tot halverwege je onderarm, zodat je partner je pols kan vastnemen. Een broek die over je voeten valt, zit in de weg bij het draaien. Katoen krimpt bij de eerste was vaak een beetje. Lees het etiket en kies bij twijfel iets ruimer.
Later: hakama en houten wapens
Na een tijd komt de hakama in beeld, de wijde zwarte of donkerblauwe broekrok. In veel dojo’s draag je die pas vanaf een bepaald niveau, maar dat verschilt per stijl. Wacht tot je leraar zegt dat het zover is en vraag dan welke kleur en stof gebruikelijk zijn.
Je gaat ook werken met houten oefenwapens: een zwaard (bokken), een staf (jo) en een mes (tanto). Je leert hoe een aanval met een wapen verloopt en hoe je die opvangt. Veel dojo’s lenen die wapens uit. Koop je er zelf een, kies dan stevig hardhout zonder barstjes en vraag welke lengte je dojo gebruikt. Hakama’s en oefenwapens hebben wij nog niet in het aanbod.
Een enkele aikidostijl organiseert wel wedstrijden, met eigen regels. Wil je daaraan deelnemen, vraag dan bij je dojo of federatie wat er van je verwacht wordt.
Thuis bezig blijven
Vallen oefen je niet zonder mat. Houding, voetenwerk en bewegingen met een wapen kan je wel thuis herhalen, met genoeg ruimte rond je. Wie wat aan zijn conditie wil doen, neemt af en toe een springtouw. Dat helpt om licht en vlot op je voeten te bewegen.
Hygiëne in de dojo
Je raakt veel mensen aan op een avond. Was je pak na elke les, houd je nagels kort en doe juwelen af voor je de mat op gaat.
| Wanneer | Wat |
|---|---|
| Proefles | Joggingbroek, shirt met lange mouwen, slippers |
| Eerste maanden | Keikogi, witte band, eventueel compressieshirt, sportzak |
| Op advies van je leraar | Hakama, eigen bokken, jo of tanto |
Aikido leer je in de dojo, samen met anderen. Volg een proefles en laat je leraar vertellen wat je nodig hebt. Een sportzak, een shirt voor onder je pak of een springtouw vind je bij Vechtsportcentrale.
Gear voor Aikido
Alle tassen (12) Alle compressiekleding (13) Alle springtouwen (4)
Andere vechtsporten
Boksen · Kickboksen · Muay Thai · MMA · Fitboksen · BJJ · Grappling · Judo · Worstelen · Sambo · Karate · Taekwondo · Jiu-jitsu · Kendo · Krav Maga · Kungfu en wushu · Savate · Capoeira · Pencak silat
Veelgestelde vragen
Wat moet ik weten over de omgangsvormen in een dojo?
Je groet bij het binnenkomen, voor je de mat op gaat en bij begin en einde van een oefening. Elke dojo heeft eigen gewoonten. Kijk goed rond en vraag het gerust aan je leraar of een gevorderde.
Is aikido nuttig als zelfverdediging?
Je leert omgaan met grepen en aanvallen en vooral rustig blijven en bewegen. Aikido is wel geen sport waarin je hard leert terugslaan. Wie vooral zelfverdediging zoekt, kan dat met de leraar bespreken.
Waarom heeft een aikidopak korte mouwen?
De mouwen komen tot ongeveer halverwege je onderarm, zodat je partner je pols kan vastnemen. Dat hoort bij veel technieken. Te lange mouwen zitten in de weg.
Welke kleur heeft een hakama?
Meestal zwart of donkerblauw. Welke kleur en stof gebruikelijk zijn, verschilt per dojo. Vraag het aan je leraar voor je er een koopt.
Wat is ukemi?
Ukemi is de kunst van veilig vallen en weer rechtkomen. Het is een groot deel van elke les. Je leert het stap voor stap, eerst laag bij de grond en later vanuit een worp.







